Tekst met hoe talent en succes je kapot kunnen maken

Hoe talent en succes je kapot kunnen maken

We kijken allemaal graag naar talentvolle mensen. Wij verwonderen ons erover hoe deze mensen schijnbaar zonder moeite de mooiste muziek maken, de beste rollen neerzetten, de schoonste kunst maken, de bijzonderste dingen uitvinden of de diepte van de geest kunnen doordringen. Wij vergeten dan weleens dat er een mens achter het talent schuilt. Wat gebeurt er als je talent jou als mens overschaduwt? Aan de hand van de film Rocketman vertel ik meer over de schaduwkant van talent en succes.

Rocketman

Onlangs ben ik naar de film Rocketman geweest. Een bijzondere, mooie en interessante film over het leven van popster Elton John. Ik was nog niet zo bekend met het leven van Elton John en was erg onder de indruk van zijn verhaal en hoe het verteld werd in deze film. In de film zie je de levensloop van Elton John in al zijn fantastische glorie. Van verwaarloosd verlegen kind tot internationale superster, van begaafde zanger tot onbegrepen verslaafde. De meeste mensen kennen de succesvolle kant van zijn talent maar hoe zit het met de duistere kant van zijn talent?

De duistere zijde van talent

Na het bestuderen van bekende talentvolle mensen, de mensen om mij heen en mijn eigen leven heb ik een theorie over de ‘duistere zijde’ van talent. Iedereen wordt (eerder) vroeg dan laat gekwetst in zijn leven. Vervolgens kiest ieder zijn eigen (coping) manier om hiermee om te gaan. Stel je voor dat je, zoals Elton John, erachter komt dat je een talent voor muziek hebt. Je gaat steeds meer spelen, je wordt steeds beter, het voelt goed en je krijgt waardering. Vervolgens gaat je volledige aandacht naar je talent toe, je krijgt een hyperfocus. Het voelt fantastisch en je krijgt meer en meer succes en waardering. En dan komt er een moment dat er een schifting komt tussen je ‘oude’ en je ‘nieuwe’ leven. In de film Rocketman was dit een duidelijk moment, toen Elton John aan een bekende artiest vroeg hoe hij zo succesvol is geworden: ‘You got to kill the person you were born to be, to become the person you wanna be’. Vanaf dat moment werd de verlegen en nederige Reginald Kenneth Dwight vermoord en was de extravagante en egocentrische Elton Hercules John geboren. Het vervolg was dat hij een internationale superster werd en hij bakken met roem en geld vergaarde. Tegelijkertijd ging hij ook helemaal los in de drank en drugs met desastreuze gevolgen. Hoe kan het nou dat het zo misgaat met een talentvolle en succesvolle man?

Talent en kwetsbaarheid

Om één simpele reden, Reginald Kenneth Dwight was niet dood, hij was alleen gedwongen om in de grote schaduw van Elton Hercules John te leven. Zijn talent en succes sterkte niet zijn zelfvertrouwen, maakte hem niet minder verlegen en maakte hem niet tot een betere man. Sterker nog, wat hij aan succes heeft gewonnen heeft hij als persoon verloren. Omdat alle aandacht naar zijn talent ging verwaarloosde hij zichzelf. Omdat hij veel erkenning en succes kreeg, hij goed was en hij graag muziek maakte had hij niet door dat hij zichzelf verwaarloosde en zijn problemen alleen maar vergrootte. Daarom ben ik ervan overtuigd dat talenten een kwetsbaarheid kunnen zijn. Je kan er te makkelijk in vluchten en je hebt niet meer door wanneer het misgaat. De rest van jezelf heeft dan te leiden aan je talent, een mens is meer dan zijn talent.

‘You got to kill the person you were born to be, to become the person you wanna be’

Hoe ik kapot ging aan mijn talent

Niet alleen de grote en bekende mensen hebben hier last van, iedereen heeft talenten en kan dit overkomen. Een van mijn talenten is dat ik goed kan aanvoelen hoe mensen zich voelen en hun daar goed in kan ondersteunen. Ik had mijn talent al op jonge leeftijd ontdekt en ingezet. Ik was hier succesvol in en kreeg er waardering voor. In mijn tienerjaren wilde ik dan ook voor iedereen zorgen, familie, vrienden, collega’s en soms zelfs onbekende mensen. Na verloop van tijd was ik ervan overtuigd dat ik een ‘zorger’ was en dat mijn bestaansrecht gebaseerd was op in hoeverre ik er voor anderen kon zijn. Hierdoor heb ik mijn empathische vermogens heel ver ontwikkeld maar mijn andere vaardigheden zoals assertviteit, zelfkennis, introvertheid en besluitvaardigheid verwaarloosd. Ik was er toen van overtuigd dat ik precies wist hoe ik en de wereld in elkaar stak. Tegelijkertijd voelde ik spanning want ik voelde van binnen wel wat broeien. Mijn hyperfocus op mijn empathische vermogens maakte dat ik uiteindelijk onzeker en angstig werd. Hierdoor werd ik overspannen en kreeg ik een burn-out.

Talent op een gezonde manier ontwikkelen

Iedereen heeft talenten, hoe groot of klein het ook lijkt. Het is goed om je te richten op je talenten en de dingen waar je goed in bent. Dat is fijn want je kan veel plezier en zingeving uit deze activiteiten halen. Tegelijkertijd is het belangrijk om te realiseren dat je aandacht houd voor je kwetsbaarheden en problemen. Door je te richten op je talenten verdwijnen niet automatisch je problemen. Daarnaast heeft talent een stevige en vruchtbare bodem nodig om te groeien. Op het moment dat jouw bodem wankel en dor is kan er alleen iets lelijks uit groeien. Dan kan je talent een monster worden. Het toverwoord is balans. Laat jezelf niet meeslepen door je talent. Houdt aandacht voor andere delen van je persoonlijkheid en andere talenten. Zodat je als volledige persoon meegroeit met je talent en jij ook je talent kan dragen. Op deze manier kan jij je talent op een gezonde manier ontwikkelen en kan ook jij daar de vruchten van plukken.