Hoe jij je schaamte te boven komt

Schaamte is een hardnekkig probleem. Door de aard van schaamte is het moeilijk om er vanaf te komen. Als je je voor iets schaamt praat je daar  natuurlijk met niemand over. Hoe ga je ermee om als je denkt dat je een mietje bent, omdat je gevoelig bent? Hoe ga je ermee om als je jezelf geen man meer voelt, omdat je niet meer het voortouw in bed durft te nemen? Wat doe je als jij onverwacht je baan verliest en je niet meer voor je gezin kan zorgen? Lastige zaken waardoor jij jezelf in een onmogelijke positie kan plaatsen. Dat is juist het doel van schaamte. Maar er is hoop! Je kan schaamte te boven komen en er zelfs van leren.

Leren van je schaamte

Mijn ervaring met schaamte

Ik dacht altijd dat ik geen schaamte kende. Ik werd vaak gezien als iemand die heel open en eigen was. Dat dacht ik zelf ook. Ik had/heb vaak het gevoel dat mensen zich enerzijds verwonderen over mij en anderzijds mij een raar mannetje vinden. Pas de laatste jaren kwam ik erachter dat ik zeker wel schaamte ken, maar dat ik het zelf niet door had. Mijn schaamte lag bij het kleinhouden van mijzelf. Ergens in mijn kinderjaren heb ik de boodschap gekregen dat ik mijzelf klein moest houden en vooral dienstbaar moest zijn naar anderen. Hierdoor heb ik een belangrijk deel van mijzelf diep verstopt en ben ik geworden wat mijn omgeving van mij verwachtte. Als je eerdere blogs van mij hebt gelezen heb je ongetwijfeld door dat die jas mij niet paste. Dus ben ik er met een heftige explosie en drama uitgebroken. Het vuur in mij liet zich niet zomaar temmen. Ik heb mijn schaamte overwonnen na twee periodes van overspannenheid, breken met familieleden en vrienden, een carrièreswitch, een nieuwe studie, therapie, coaching, psychologie, zelfhulpboeken, meditatie, sporten en het belangrijkste steun van mijn vrouw. Het is natuurlijk niet helemaal weg. Het blijft af en toe spannend, maar er is genoeg ruimte om mijzelf te zijn en te laten zien aan de wereld.

Wat schaamte met een man doet

Zoals ik in mijn vorig blog ‘Hoe schaamte een man op zijn knieën krijgt’ heb beschreven staat bij mannen ‘niet zwak mogen zijn’ in de kern van schaamte. Of zoals in mijn geval: ‘ik mag mijzelf niet zijn’. Het ontstaat vaak in een moment dat jij kwetsbaar bent, waardoor je geraakt wordt en pijn hebt. Schaamte is dan een vorm van bescherming tegen de pijn. Je blijft vaak lang in de schaamte zitten, omdat het een zelfversterkend mechanisme is. Je gaat je anders voordoen op het moment dat jij de overtuiging hebt dat jij jezelf niet mag zijn. Je gaat je voordoen zoals jij denkt dat goed is of dat je omgeving van je verwacht. Vervolgens reageert jouw omgeving op de manier waarop jij verwacht en wordt jouw overtuiging versterkt. Op deze manier wordt schaamte zowel door jezelf als door je omgeving versterkt. Hoe breek je hieruit?

Uit je schaamte breken

Neem wat afstand van je eigen situatie. Stel je voor dat een goede vriend, je vader of broer jouw schaamte ervaart. Dan is het toch best vreemd dat iemand die van je houdt en om je geeft niet zou willen dat jij jezelf bent? Nu kunnen er twee dingen aan de hand zijn: jij hebt zelf de overtuiging dat de mensen om je heen je zullen afkeuren en/of je wordt daadwerkelijk door je omgeving afgekeurd. Als het bij jou het eerste geval is dan kan je jouw overtuigingen testen. Ga in gesprek met de persoon/personen in kwestie en leg ze jou schaamte voor. In mijn geval kon ik bijvoorbeeld vragen of het oké is om veel voor anderen te zorgen. Of vragen hoe zij hiermee in hun leven omgaan. Je kan ook observeren hoe anderen met het onderwerp, waar je schaamte over hebt, omgaan.

Je gaat je anders voordoen op het moment dat jij de overtuiging hebt dat jij jezelf niet mag zijn.

Als je omgeving daadwerkelijk afkeurt wie jij bent en wat jij doet dan kan jij jezelf afvragen of dat wel de juiste omgeving voor je is. Ook al is het bijvoorbeeld familie of een goede vriend. Niemand heeft het recht om jou te veroordelen, inclusief jijzelf. Vaak is het zo dat als iemand problemen met jou heeft het met de persoon zelf te maken heeft. Dan zit jij in de zogenaamde ´allergie´ van de ander. Dan doe of ben jij iets wat de andere persoon graag wil zijn of wil doen, maar niet mag van zichzelf. Die pijn reflecteert deze persoon op jou. Het heeft feitelijk niets met jou te maken. Als je de moed in jezelf kan vinden kan je het aankaarten bij deze personen. Als er vervolgens niets verandert is er niets mis mee om afstand te nemen. Vaak biedt afstand de mogelijkheid tot rust en een nieuw perspectief. Als je dan weer opnieuw in de relatie wil stappen dan kan je dat op een nieuwe en betere manier doen.

Leren van je schaamte

Ik zeg maar altijd: ‘Jij bent de hoofdrolspeler in je eigen film’. Iedereen is goed genoeg zoals hij is. Als andere mensen dat niet vinden is dat hun probleem. Als jij jezelf niet goed genoeg vindt dan is er werk aan de winkel. Schaamte kan een indicatie zijn dat je ergens tegenaan loopt. Dat je iets spannend vindt, of dat er frictie is tussen jou en je omgeving. Als je dit gegeven vervolgens gebruikt om actie te ondernemen dan kan schaamte een zeer nuttig alarmsignaal zijn.

Schaamte is een sociaal construct. Een soort disciplinaire maatregel van je omgeving en onze eigen kritische zelf. Als wij dat op deze manier zien kunnen wij er ook afstand van nemen. Schaamte ontneemt ons de kans om onszelf te zijn en de dingen te doen waar wij het beste in zijn en het meeste plezier uit halen. Laat dit niet toe in je leven. Waar de meeste mensen aan het eind van hun leven spijt van hebben is dat zij niet genoeg zichzelf zijn geweest en teveel naar de maatstaven van anderen hebben geleefd. Zorg ervoor dat jou dit niet overkomt!

Wil jij werken aan je schaamtebestendigheid? Neem dan nu contact met mij op!

Klik hier om meer artikelen te vinden van Moedige Mannen blog.