Van perfectionisme tot goed genoeg

Perfectionisme is iets waar veel mensen last van hebben. Zelf kan ik er ook wat van. Het gevoel dat het altijd beter kan en eigenlijk zelden goed genoeg is. Toen ik begon met werken lag perfectionisme op de loer. Na een vliegende start in mijn eerste baan merkte ik al na een aantal maanden dat het minder lekker liep. Ik durfde steeds minder werk op te leveren, omdat ik dacht dat niet goed zou zijn. Na verloop van tijd werd het steeds erger en nam ik het ook mee naar mijn volgende baan. Uiteindelijk was het één van de oorzaken van mijn overspannenheid en burn-out. Tijdens mijn burn-out kwam ik erachter dat het ook anders kan.

Perfectionisme uitgebeeld

Oorzaken van perfectionisme

Perfectionisme is naar mijn idee iets wat langzaam ontwikkeld en onderdeel wordt van je persoonlijkheid. Het begint vaak in de kindertijd waarin je bijvoorbeeld op school, in je opvoeding en/of sporten vooral gewaardeerd wordt om wat je doet. Met name de prestaties die je behaalt. Als je bijvoorbeeld  hoge cijfers haalt krijg je veel waardering, als je lage cijfers haalt krijg je geen of negatieve reacties. Of je wordt heel streng opgevoed waar minder dan perfectie niet wordt geaccepteerd. Hierdoor kan je (onbewust) de verbinding maken dat je alleen waardevol bent zolang je presteert en werkt de waardering ook enigszins verslavend. Als dit lang genoeg gebeurt dan word het een onderdeel van je persoonlijkheid en een manier van leven. Als je vervolgens in een werkomgeving komt waar prestatie hoogtij viert en waar je objectief beoordeelt wordt op je prestaties, dan kom je al snel in een moeilijke situatie terecht.

‘Beetje perfectionisme’

Vaak wordt er gezegd dat een ‘beetje perfectionisme’ wel goed is. Ik ben het daar totaal niet mee eens. Perfectionisme is naar mijn idee nooit goed. Perfectie bestaat namelijk niet, het is zoeken naar de gouden pot aan het eind van de regenboog. Doelen die onbereikbaar zijn, zijn demotiverend. Het creëert een sfeer van altijd meer en altijd beter, wat ook erg gestimuleerd wordt door de maatschappij. In theorie betekend dit dat je, je hele leven kan streven naar iets wat je nooit kan bereiken. Daar word je dus moe en doodongelukkig van. Niet voor niets wordt perfectionisme gezien als een van de persoonseigenschappen die je kwetsbaar kan maken voor een burn-out. Je mag best ambitieus zijn en ergens naar streven, maar goed genoeg is méér dan genoeg.

Reality check

Hoe ga je dan om met perfectionisme? Het begint bij het erkennen van wat het is en het niet meer te verheerlijken. Perfectionisme wordt als volgt omschreven: ‘Iemand die naar perfectionisme-1volmaaktheid streeft’ en ‘persoon voor wiens gevoel het altijd beter kan’. Onder perfectionisme schuilt vaak de angst om niet goed genoeg te zijn en om te falen. Deze angst leidt ertoe dat je alles perfect wil doen, want dan krijg je geen kritiek en heb je niet gefaald. Als je dit erkent kan je eraan werken. Het gaat er dan vaak om dat je je eigen beeld van de realiteit bijstelt. Waarschijnlijk klopt jouw beeld van de realiteit niet met wat er daadwerkelijk gebeurt of word verwacht. Ik kwam daar achter op mijn werk. Ik dacht vaak dat ik niet goed presteerde, ik werd er erg onzeker van en dit drukte nogal mijn stemming en mijn productiviteit. Op een gegeven moment had ik een gesprek met een collega. Hij legde mij uit dat hij vond dat mijn niveau juist een stuk hoger lag dan waar de organisatie op dat moment stond en dat ik door dat gat onzeker was geworden. Dat was een openbaring voor mij. Mijn eigen standaarden lagen veel hoger dan van mij verwacht werd. Dat gaf mij zelfvertrouwen. Vervolgens ben ik met meer mensen gaan praten en begon ik te realiseren dat ik goed genoeg was en op bepaalde vlakken zelfs erg goed was. Feedback vragen van je omgeving is enorm belangrijk ondanks dat dit juist vaak moeilijk is vanwege de confrontatie met je angsten. Des te vaker je het doet des te beter het je af gaat. Ik weet niet of  ik ooit kan zeggen dat ik niet (meer) perfectionistisch ben , maar ik kan er nu in ieder geval veel beter mee omgaan.

Goed genoeg is méér dan genoeg

Perfectionisme is helaas een eigenschap dat sterk verankerd zit in onze maatschappij. Door de moed te hebben om te zien waar het werkelijk vandaan komt en erover te durven praten kan je je eigen realiteit bijstellen en accepteren dat goed genoeg méér dan genoeg is.

Wil jij ook jouw perfectionisme beteugelen? Bekijk dan wat ik voor jou kan betekenen.

Klik hier om meer artikelen te lezen van Moedige Mannen blog.